Górne KRUPÓWKI

wczoraj i dziś

Krupówki od oczka wodnego między ulicami Staszica i Piłsudskiego do skrzyżowania z ulicami Witkiewicza i Tetmajera. Przy każdym miejscu przesuń suwak na zdjęciu żeby porównać jak wyglądało wczoraj i jak wygląda dziś.

Krupówki 61, 63, 65

Górne Krupówki, ostatnia część naszego spaceru, mogą się pochwalić kilkoma drewnianymi budynkami liczącymi ponad 100 lat. Po lewej stronie, na rogu ul. Staszica i Krupówek dom pod numerem 59 został wybudowany w 1900 r. Pod numerem 61, obecnie karczma Bacówka, już w latach międzywojennych działała restauracja Empire. Krupówki 63 to drewniany budynek mieszkalno-usługowy z 1905 r., a sąsiadująca z nim kamienica nr 65 została wybudowana w 1925 r.

Krupówki 63 i 65 współcześnie Krupówki 63 i 65 na archiwalnym zdjęciu
Fot. Fotopolska.eu / własna.

Krupówki 48, 67, 69

Po prawej stronie deptaka – Krupówki 48 – znajduje się duży murowany budynek, wybudowany w 1992 roku przez dyrekcję Polskich Kolei Linowych, która przez wiele lat miała tutaj swoje biura. Po lewej stronie – Krupówki 67 i 69 – to dwa drewniane budynki, z małymi sklepikami. Dom pod numerem 69 zbudował w 1895 roku Józef Ryś, który prowadził tutaj zakład fotograficzny (szyld widać na zdjęciu), portretując mieszkańców i kuracjuszy i wydając karty pocztowe ukazujące Zakopane i Tatry.

Krupówki 67 i 69 współcześnie Krupówki 67 i 69 na archiwalnym zdjęciu
Fot. Fotopolska.eu / własne.

Krupówki 50 willa Poraj

Drewniana willa Poraj to jeden z nielicznych zachowanych w Zakopanem domów w stylu szwajcarskim, nazywanym też tyrolskim. Zbudowano ją w 1887 roku dla Marii Makswald, która prowadziła w niej pensjonat „Marya”. Po sprzedaży domu w 1909 roku działał tu hotel Zofii Buchowieckiej, a w czasie I wojny światowej pensjonat Michaliny Królowej z 30 pokojami, czytelnią z pianinem i restauracją na werandzie. W okresie międzywojennym dom zmienił nazwę na Poraj, a hotel prowadziła wtedy firma Bronisława Danka. Po II wojnie światowej pokoje zamieniono na mieszkania kwaterunkowe, a lokale na parterze dzierżawił zakład fotograficzny Morawetz oraz restauracja, prowadzona przez Zenona Olbrychta, słynąca ze smażonych rydzów i pstrągów.

Krupówki 50 Willa Poraj współcześnie Krupówki 50 Willa Marya na zdjęciu z 1912 roku
Fot. archiwum Muzeum Tatrzańskiego / własna.

Krupówki 50b hotel Kasprowy Wierch

Za Porajem, nieco w głębi, stoją budynki dawnego zakładu wodoleczniczego doktora Bronisława Chwistka. W 1890 roku lekarz postawił tu willę w stylu szwajcarskim „Hygea”, która była zapleczem hotelowym dla kuracjuszy.

Po śmierci lekarza pensjonat przejął jego syn Leon Chwistek (znany malarz, filozof i matematyk) i zmienił nazwę willi na „Gerlach”, a kilka lat później na Kasprowy Wierch. Po drugiej wojnie światowej willa została przejęta przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. W 1993 roku budynek wrócił do roli hotelu i do dziś działa jako hotel Kasprowy Wierch z restauracją.

Kasprowy Wierch Krupówki 50b współcześnie Hygea Krupówki 50b na archiwalnym zdjęciu
Fot. Fotopolska.eu / własne.

Krupówki 77 willa Ślimak

Po drugiej stronie ulicy wzrok przyciąga dom bogato zdobiony góralskimi ornamentami. To willa Ślimak, przez lata nazywana Zośką. Około 1900 roku zbudował ją Jędrzej Ślimak, najprawdopodobniej według wskazówek Stanisława Witkiewicza. Do 1914 roku działał tu pensjonat Janina. Potem właścicielką domu została córka Jędrzeja Ślimaka, która nadała mu imię swojej córki: Zośka. Po II wojnie światowej willę podzielono na mieszkania lokatorskie, a część zajęła Spółdzielnia Lekarska. Nazwa Zośka przetrwała do lat 90. Po zwrocie domu prawowitym właścicielom willa od 1993 roku znów nosi nazwę Ślimak.

Krupówki 77 Willa Ślimak współcześnie Krupówki 77 Willa Janina na zdjęciu z 1909 roku
Fot. Fotopolska.eu / własne.

Koniec spaceru

Tutaj kończy się nasz spacer najpopularniejszym deptakiem Polski. Wszystkim, którzy chcieliby podobną wycieczkę odbyć również innymi ulicami Zakopanego, polecam książkę Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart Zakopane. Przewodnik historyczny. Zdjęcia dawnego Zakopanego pochodzą ze wspaniałego portalu Fotopolska.eu, ze zbiorów Biblioteki Narodowej dostępnych na www.polona.pl oraz z mojej prywatnej kolekcji starych pocztówek zakopiańskich.

Sanie na Krupówkach na archiwalnym zdjęciu Automobile na Krupówkach w 1912 roku
Krupówki w 1912 roku. Moje ulubione zdjęcia.
Domek u Cukra w Zakopanem

Urlop w zabytkowym domku

Dwa kroki od górnych Krupówek znajduje się uroczy, zabytkowy domek do wynajęcia.

Zobacz Domek u Cukra

Krupówki wczoraj i dziś:

Opisy na podstawie przewodnika „Zakopane. Przewodnik historyczny” Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart.